Portal porad prawnych

Zagadnienie wydaje się być oczywiste i nie wzbudzające jakichkolwiek wątpliwości. Mało kto jednak wie, że kwestia wzajemnych praw i obowiązków małżonków jest szczegółowo uregulowana w polskim Kodeksie rodzinny i opiekuńczy (dalej w skrócie krio) w dziale I tytułu II. Kwestii tych dotyczy również bogate orzecznictwo sądów. Tym razem w ramach ciekawostki przedstawiamy jak wyglądają te regulacje. Natomiast każdy z czytelników będzie mógł sam porównać, czy zapisy kodeksu przekładają się na praktykę, czy to na podstawie własnych doświadczeń, czy też obserwacji innych małżeństw.

Dziś kilka uwag na temat instytucji poręczenia cywilnego. Jest to umowa, której podstawowe zasady uregulowane są w Kodeksie cywilnym (dalej w skrócie kc). Poprzez tę umowę poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie w chwili nie wykonania zobowiązania przez dłużnika. Co istotne, zgodnie z art. 876 § 2 kc oświadczenie poręczyciela pod rygorem nieważności powinno być złożone na piśmie. Poręczenia mogą udzielać osoby fizyczne jak i prawne. Umowa poręczenia może obejmować także dług przyszły, którego wysokość jest z góry oznaczona. Taka umowa może zostać odwołana w każdym czasie, ale tylko przed powstaniem długu.

Często zdarza się tak, że własność jednej, czyli tej samej rzeczy przysługuje kilku osobom. Mówimy wówczas, że mamy doczynienia ze współwłasnością. Z określenia powyższego wynika, że każdemu ze współuprawnionych przysługuje to samo prawo, którego zakres może być tylko różny ze względu na sam sposób podziału wspólnego prawa, czyli wielkości udziałów w nim.
Dziś pierwszy z artykułów z serii dotyczącej współwłasności. W cyklu tym omówimy podstawowe cechy współwłasności, sposoby i zasady zarządu rzeczą wspólną oraz możliwości zniesienia współwłasności.

Instytucja przedawnienia roszczeń w prawie cywilnym ma ogromne znaczenie i jest często stosowana w praktyce. Sprowadza się ona w uogólnieniu do tego, że po upływie określonego czasu, osoba, która jest zobowiązana do spełnienia jakiegoś świadczenia (tzw. dłużnik), może skutecznie uchylić się od jego zaspokojenia, powołując się właśnie na przedawnienie. Co istotne sam upływ terminu przedawnienia nie powoduje wygaśnięcia roszczenia, dopiero bowiem podniesienie zarzutu przedawnienia daje możliwość uchylenia się od jego zaspokojenia. W przypadku sporu sądowego przedkłada się to odpowiednio na to, że sąd nie bada przedawnienia z urzędu, lecz dopiero na zarzut pozwanego.

Kwestię roszczeń alimentacyjnych reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej w skrócie krio) w tytule II, dziale III. Po pierwsze obowiązek alimentacyjny rozumiany jest nie tylko jako konieczność dostarczania środków utrzymania, jak się to powszechnie uważa, lecz również środków wychowania. Obciąża on krewnych w linii prostej (rodzice i dzieci) oraz rodzeństwo. Przy czym obowiązek alimentacyjny rodzeństwa powstaje tylko wówczas, gdy rodzice, bądź dzieci nie są w stanie go spełnić, bądź też po prostu ich nie ma. Najczęściej stosowaną w praktyce formą alimentów są alimenty na dzieci. Spowodowała to zresztą regulacja kodeksowa, która stanowi, że rodzice są zobowiązani do alimentacji względem dziecka, które nie jest w stanie się samodzielnie utrzymać, czyli niejako co do zasady. Natomiast wszelkie inne osoby mogą żądać alimentów tylko wtedy, gdy znajdują się w niedostatku.

Dziś ostatni już artykuł z serii dotyczącej współwłasności, w którym to omówimy pokrótce sposoby jej zniesienia.

 
Pod tą wywodzącą się z łaciny nazwą (actio pauliana) kryje się jeden z podstawowych środków ochrony wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika. W polskim kodeksie cywilnym instytucja ta uregulowana jest szczegółowo w art. 527 – 534.
Możliwość zastosowania powołanych powyżej przepisów pojawia się, gdy dłużnik w zamierzony sposób doprowadza się do takiego stanu swojej niewypłacalności (w szczególności poprzez uszczuplenie majątku np. w drodze wyzbycia się jego wartościowych składników, chociażby w postaci nieruchomości), iż wierzyciele nie mogą skutecznie dochodzić swoich roszczeń z majątku dłużnika.

   Dziś kolejny artykuł z serii dotyczącej wad oświadczenia woli i skutków się z nimi wiążących. W poprzednim omówione zostały brak świadomości lub swobody oraz pozorność, których skutkiem była bezwzględna nieważność dotkniętej nimi czynności prawnej. Dziś kolej na błąd, podstęp oraz groźbę.
Za błąd uważa się niezgodne z rzeczywistością wyobrażenie o czynności zarówno w zakresie faktów, jak i prawa. Z punktu widzenia ważności czynności prawnej znaczenie mają co do zasady tylko błędy dotyczące jej treści. Ponadto błąd musi być istotny, co oznacza, że gdyby składający oświadczenie woli oceniał sprawę rozsądnie i nie pozostawał w błędzie, nie złożyłby tego oświadczenia.

Pierwszą, znacznie uproszczoną i najkrócej trwającą, ale nie koniecznie najtańszą drogą przeprowadzenia podziału majtku, który pozostał po rozwiązanym przez rozwód małżeństwie, jest zawarcie stosownej umowy przed notariuszem. Niestety ten sposób wchodzi jedynie w rachubę, gdy między zainteresowanymi istnieje zgoda, co do sposobu i zasad podziału. Notariusz nie prowadzi bowiem negocjacji między byłymi małżonkami i wymaga wskazania zarówno konkretnych składników majątku wraz z ich wartością, jak również sposobu podziału. Koszty sporządzenia takiego aktu notarialnego są oczywiście zależne od wartości majątku wspólnego, gdyż taksa notarialna kształtuje się procentowo w zależności od wartości przedmiotu umowy.
 

            Dziś kolejny artykuł z poruszanej już tematyki współwłasności. W pierwszym z nich omówiliśmy definicję samej tej instytucji oraz opisaliśmy rodzaje współwłasności, podając jednocześnie ich przykłady. Dziś kilka uwag z zakresu tzw. zarządu rzeczą wspólną.